Günün Tarihi:22 Şubat 2019

Abdülhamid’i anlamak...11 Şubat 2019 , Pazartesi


Murat Kaba

Dün Osmanlı İmparatorluğu 34.Padişahı Abdülhamid Han’ın ölüm yıldönümü idi...

Osmanlı’dan bize neler kaldı diyenler için bu yıldönümünü de fırsat bilerek o dönemde özellikle sanayi, ticaret, eğitim ve sağlık alanında yapılan hizmetleri ve bugün hala devam eden bazı kurumların da temellerinin atıldığı kuruluşlar olduğunu bir kez daha düşünelim istedim...

Abdülhamid’i anlamak herşeyi anlamak olacaktır” fikrini ve düşüncesine inanırım... 

İnsanları ve kurumları doğruları ve yanlışlarıyla birlikte görmek ve değerlendirmek gerekir.

Adalet, hak hukuk da bunu gerektirir.

Tek partili dönemde kaleme alınan tarih hala okullarımızda okutulmaktadır. Bu da 3 nesildir devam eden bir hatadır. Bu nedenle de gençlerimizin doğruların ve neler yapıldığının farkında olmaları gerekir...

Abdülhamid kimdir?

• İlkokulu zorunlu tutan (kız ve erkeklere), ilk kız okullarını açtıran, 15 tane okulda karma eğitime ilk defa geçen,

• Öğretmen yetiştirmek için okullar yaptıran (32 tane) (örnek şimdiki adı ile Bursa Çelebi Mehmet okulu), Kız Öğretmen Okulları açan,

• Cami yaptırdığı her köyde birde ilkokul yaptıran (Mesela sadece Sivas’taki ilkokul sayısı 1637), okuma yazma oranının 5 kat arttıran, (1900 yılında ilkokul sayısı 29.130’u bulmuştu, sadece Anadolu’da 14 bin ilkokul vardı)

• Orta okul (Rüşdiye)sayısı 619’a çıktı, Fransızca dersleri konuldu,

• Lise eğitimi için İdadiler açan (109 tane), (İstanbul Erkek-Kabataş Lisesi...)

• İstanbul’da Darülfünün (Üniversite) açan, Dünyanın ilk Dişçilik okulunu kuran,

• İlk defa elektriği, gazı getiren, ilk modern eczanemizi açtıran,

• İlk otomobili getiren, 5 bin km kara yolunu yaptırtan,

• Dünyanın ilk metrolarından birini Karaköy-Taksim arasına yaptıran, atlı ve elektrikli tramvaylar kuran,

• Kudüs-Yafa, Ankara-İstanbul ve Hicaz demir yollarını yaptıran (Haydarpaşa Tren İstasyonu dahil),
• Arkeoloji müzeciliğini başlatan,
• Chicago’daki turizm fuarına ülkemizi ilk kez yer aldıran,
• Kuduz aşısının bulunmasından sonra Ülkemizin ilk Kuduz Hastanesini açtıran,
• Polisiye romanların ülkemize girişini sağlayan, (14 yıl içinde basılan 4000 kitaptan sadece 200 kadarı dinle ilgili idi..)
• Okullara (Hristiyan okulları dahil) gönderdiği emirde, Türkçe’nin iyi öğretilmesini isteyen, Azerbaycan okullarında Türkçe yasağını kaldıran, Paris’te İslam Külliyesi kuran,
• Teselya savaşı sürerken saraylı hanımlara askerler için çamaşır diktiren, sarayın bahçesinde hastalara hizmet ettirten,
• Hereke bez fabrikası ve Feshaneyi kuran, ısrarla yerli kumaş giyen,
• Ziraat Bankasını kuran, Ticaret, Sanayi ve Ziraat Odalarını açtıran,
• Yıldız Çini fabrikasını, Beykoz ve Kağıthane kağıt fabrikalarını kuran;
• Toplu sünnet merasimleri yaptırıp her bir çocuğa çeyrek altın gönderen, bu yüzden yaz aylarında toplu sünnetleri moda eden,
• Mezuniyet törenlerinde öğrencilere hediye kitap gönderen,
• Yoksul halkına kendi cebinden ödeyerek kömür dağıtan,
• Biriktirdiği parasından bir kısmını her sene borç yüzünden hapse düşenleri kurtarmaya tahsis eden,
• Modern matbaa makinelerini Türkiye’ye getirten, ücretsiz kitap dağıttıran, 6 bin kitabın çevrilmesini sağlayan, Beyazıt kütüphanesini kurup 30 bin kitap bağışlayan (10 bini el yazmasıdır),
• Yabancı bilim adamı ve yazarlara Nişanlar veren,
• Hindistan, Cava, Afganistan, Çin, Malezya, Endonezya, Açe, Zengibar, Orta Asya ve Japonya ya elçiler ve din adamları gönderen,
• Latin Amerika ülkeleri ile diplomasiyi başlatan,
• Yalova Termal kaplıcalarını kurduran, Terkos’un sularını İstanbul’a taşıtan, 
• Sarayında yaptırdığı tiyatroda oyunlar ve opera izleyen,
• Sarayda müzik okulu kurduran, çocuklarına piyano çaldırtan, hatta sarayda kızlar bandosu oluşturan,
• Doğu Türkistan’a gönderdiği askeri yardım ile Çinlilere karşı onları örgütleyen, Çin'in göbeği Pekin'de Hamidiye Üniversitesini kurdurtan;
• Yeni gemiler alan, toplar(Çanakkale Savaşı’ndaki çoğu top), tüfekler getirten,
• Telefonu Avrupa’dan 5 yıl sonra ülkemize getiren,
• Kiliselere, sinagoglara yardım eden (hatta Vatikan’da kilise yapılmasına bile yardım eden),
• Peygamberimize, dinimize veya Osmanlıya hakaret içeren oyunları kaldırtan (Fransa-İngiltere-Roma-ABD) (Bir piyes için bile Alman İmparatorunu devreye sokmuştur),
• ABD’nin Erzurum’da konsolosluk açmasını reddeden, İzmir limanına izinsiz girmeye kalkan ABD savaş gemisini top ateşine tutturan,
• İstanbul boğazı için iki köprü projesi çizdiren (bir tanesi tam bu günkü Fatih S.M.köprüsünün bulunduğu mevkidedir),
• Darülaceze yaptırıp içine sinagog, kilise ve cami koyduran,
• Çocuk hastanesi (Şişli Etfal Hastanesi) açtıran,

• Posta ve Telgraf teşkilatını kurduran (Sirkeci Büyük Postane binası..),
• Abdülhamid ve Abdülmecid (dünyanın ilk torpido atan denizaltısı) adında denizaltılarımızı Taşkızak tersanesinde yaptırtan...
• İlkokulu zorunlu tutan (kız ve erkeklere), ilk kız okullarını açtıran, 15 tane okulda karma eğitimi ilk defa hayata geçiren,
• Deniz Mühendis Okulu, Askeri Tıp Okulu (GATA’nın atası), Kuleli Askeri okulu, Mekteb-i Harbiyeler (Harp Okulları yani) ,Askeri Baytar Okulu, Kurmay Okulu, Mekteb-i Mülkiye (Siyasal Bilgiler Fak.), Mekteb-i Tıbbıye-i (Marmara Ünv.Tıp Fak.), Mekteb-i Hukuk, Ziraat ve Baytar Mektebi, Hendese-i Mülkiye (Yüksek mühendis okulu), Daarül Muallim-i Adliye (Yüksek Adalet Okulu), Maliye-i Mekteb-i Ali (Yüksek Ticaret Okulu), Ticaret-i Bahriye (Deniz Ticaret Okulu), Sanayi-i Nefise Mektebi (Güzel sanatlar fak.), Hamidiye Ticaret Mektebi (İktisadi ve Ticari ilimler akademisi), Aşiret Mektebi (Osmanlılık fikrini yaymak için), Bursa’da İpekböcekçiliği okulu, Dilsiz ve Âmâ Okulu, Bağcılık ve Aşıcılık Okulu, Orman ve Madencilik Okulu ve Polis Okulu açtıran da o’dur.

• Büyük bir eğitim projesine girişti. Aşiret Mektepleri’ni açtı. 21 Eylül 1892 yılında açtığı bu mekteplerle Arapların meskûn bulunduğu bölgelerde aşiret reislerinin ve bölgenin kabile başkanlarının çocuklarını alarak önce İstanbul’da eğitime başladı, sonra Halep, Suriye, Musul, Basra, Diyarbakır, Trablusgarp, Kudüs ve Bingazi sancaklarından talebeler alındı. 

Sadece titiz çalışmalarla başta iki yıl olan eğitim süreci geçen zamanla beraber beş yıla çıkarıldı. Kuran, Hadis, Fıkıh, İlmihal gibi dini bilimlerin yanında Fransızca, Türkçe, Coğrafya, devletlerarası ilişkiler ve siyaset, askeri alanlarda dersler okutuldu. 

İlerleyen zamanlarda bölge halkının yoğun isteğiyle aşiret mektepleri ülke sathına yayılmayı başardı. Buradan mezun olanlar harbiye ve mülkiye mekteplerine girdiler. Ancak 1907 yılında derin güçler bu okulları çeşitli gerekçelerle Abdülhamid’e kapattırdılar.

Osmanlı topraklarında petrol araması yaptırıp 65 yerde petrol buldurması, bunun üzerine Musul topraklarını şahsi parasıyla alıp sömürgecilerin eline geçmesine mani olması…

Ya da Yahudilerin 5 milyon altın teklifine rağmen Filistin’e yerleşmelerine izin vermemesi (tahtan indirildikten sadece 8 yıl sonra emellerine kavuştular), 

Baskı yaparak devletin ömrünü 30-40 yıl uzatması, böylece o yıllarda daha genç bir subay olan Mustafa Kemal’in Türk milletinin kaderinde rol almasına vesile olan,

ABDÜLHAMİD HAN’dır.

İlber Ortaylı Hoca  bu dönemi "İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı" olarak değerlendirir.


II. Abdülhamid Han, II. Mahmut’un açtığı,  Abdulmecid ve Abdülaziz’in devam ettirdiği yenilikçi yoldan devam eden özellikle Osmanlı’nın geri kalmışlığını  sadece askeri tedbirlerle değil,  eğitimle yok edileceğini gören bir Hakan’dı...

 

İyi haftalar...

 

Bu yazı toplam 194 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama

 


 

 

 

 

altın