Günün Tarihi:25 Eylül 2018

 

 

Artık reform zamanı...8 Temmuz 2018 , Pazar


Murat Kaba

Artık reform zamanı...

Seçim bitti. Durgunluk yaz aylarından da kaynaklı devam ediyor...

Yeni dönemin kurgusu da yapılıyor...

Bekleyiş dönemi söz konusu...

İş dünyası artan döviz, faiz ve yükselen enflasyon nedeniyle yatırım ortamının olumsuz olduğu görüşünde birleşiyor...

Yeni Hükümet Modeli’nin kurulmasıyla döviz ve faizin yükselişinin frenlenmesi, enflasyonun aşağıya çekilmesi ve yatırım ortamını iyileştirecek adımların atılması, ancak ondan sonra, üretimde bir artış, piyasalarda canlanma olabileceği düşünülüyor. 

Yerel seçim dönemine girilecek olmasından da tedirginlik dile getiriliyor.

Ekonomi kritik bir eşiktedir. Bu eşikte doğru müdahale istikrar için belirleyici olacaktır.

Bu eşikte en önemli faktör cari açıktır. 

Cari açık birkaç yıl öncesine kadar, sıcak para girişi, yabancı yatırım sermayesi girişi ve sorunsuz dış borçlanma nedeniyle, döviz ihtiyacı yaratmıyordu. Geldiği noktada dış fonlar azaldı, cari açığın finansman sorunu ortaya çıktı.

Dış borçların çevrilmesi de zora girdi. Daha pahalı borçlanıyoruz. Türkiye'nin dış borçları riskli kabul ediliyor.

TL'nin aşırı, yüzde 26 dolayında reel değer kaybetmesi ile dünya petrol fiyatlarının artması ithalat fiyatlarını artırdı. Üretimde ara malı fiyatları ve bağlı olarak da üretim maliyetleri arttı. Bu maliyet artışı TÜFE'ye yansıyor.

Eğer üretim ortalama yüzde 50 yerine, yüzde 10 ithal ara malı ve ham madde kullanmış olsaydı, maliyet artışı ve enflasyona etkisi ihmal edilebilir düzeyde kalırdı.

Sonuçta enflasyon artışı ile kur ve faiz arasında karşılıklı etkileşim başladı. Maalesef tırmanmaya devam ediyor.

İşsizlik yüzde 10 dolayında ve fiili işsiz sayısı 5.5 milyon civarında.

Hızla artan faiz yükünü, %24’lere ulaşan ticari kredi faizini büyük ölçüde borç yükü altında olan işletmelerimizin kaldırması imkânsızdır. 

Arz ve talep dengesizliği, döviz fiyatlarında beklenmedik oynaklığa ve tırmanışa yol açtı. İşletmeler bir yılda %24 faiz yüküne ek olarak, %20 dolayında döviz kuru yükü altında ezildi.

Bunun sonucu, haziran ayı üretici fiyatları endeksi %23.71, tüketici fiyatları endeksi %15.39 yükseldi. 

Burada halkı en fazla ilgilendiren enflasyondur. 

Ama önce enflasyon sorununu çözelim deme lüksü de yok. Sorunlar birbirinin içine girmiş durumda. 

İşte bu nedenle, ekonomide yeni yönetimin enflasyon, faiz ve döviz kuru sorunlarını teker teker ele alarak çözmesine imkân yok. 

Çözüm, bir bütünlük içinde ele alınması lazım.

Bu durumda yeni hükümetin önce güvenilir bir yapısal dönüşüm ve istikrar programı hazırlaması gerekir. Böyle bir program aynı zamanda iyi niyeti de göstereceği için iktisadi anlamda pozitif etki yapar ve beklentileri olumlu etkiler.

Sonra AB İle ilişkileri de gözden geçirmek gerek...

Kronikleşen ekonomik istikrar sorunu, yalnızca yapısal önlemlerle çözülebilir. 

Bu nedenle üretimin ithalata bağımlı olmaktan çıkarılması, kamu kaynaklarının popülizmden arındırılması, vergi sisteminde reform yapılarak sistemin dolaylı vergi hegemonyasından çıkarılması gibi reformların yapılması gerekir. 

İyi pazarlar...

 

Bu yazı toplam 226 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama

 


 

 

 

 

altın