Günün Tarihi:23 Mayıs 2019

KİRA HUKUKU (2)12 Mayıs 2019 , Pazar


Orhan Sinan Dural

 Geçen hafta kira hukuku ile ilgili ilk yazımı siz değerli okuyucularıma bu köşeden paylaşmıştım. Sözleşmenin tanımından, kira sözleşmesinin unsurlarından ve herhangi bir şekil şartına bağlı olmadığından, sözleşmenin taraflarından ve hangi şartlarda sözleşmenin feshedilebileceğinden bir önceki yazıda ayrıntısıyla bahsetmiştik. Fakat “fesih bildirimi” yoluyla kira sözleşmesinin feshedilmesi konusunu bu haftaya bırakmıştık. O zaman kaldığımız konudan devam edelim:

 

            “Konut ve çatılı işyeri” kavramı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen özel hukuki bir kavramdır. Adi kira sözleşmeleri ile “konut ve çatılı işyeri” kira sözleşmelerine uygulanan hukuk kuralları bazı noktalarda önemli farklılıklar göstermektedir. Bu konulardan birisi de “fesih bildirimi” yoluyla kira sözleşmesinin feshi konusudur.

 

            Konut ve çatılı işyeri niteliğinde bir mecurun (Mecur: kira sözleşmesine konu olan daire, dükkan gibi mallara denmektedir.) kiralanması durumunda “fesih bildirimi” yoluyla kira sözleşmesinin feshinde “kiralayan” karşısında “kiracı” üstün pozisyonda bulunmaktadır. Şöyle ki; kiracı kira süresinin bitmesine 15 gün kala kiralayana bildirimde bulunarak sözleşmeyi feshetme hakkına sahiptir. Bu hakkını kullanmazsa sözleşme aynı şartlarla 1 yıl daha uzamış sayılır. Fakat malını kiraya veren yani kiralayan bu hakka sahip değildir. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, 2014 yılında yürürlüğe giren yeni düzenleme ile on yıllık uzama süresinin sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.

 

            Malikin kira sözleşmesinin yenilenmesini istememesi halinde önünde iki seçenek mevcuttur. Kira hukukunun düzenlendiği Türk Borçlar Kanunu hükümlerinde sayılan haklı nedenlerin varlığı nedeniyle sözleşmeyi feshedebilir yahut 10 yıllık kira sözleşmesi sonunda süresi içinde yapılmış yazılı bir bildirim ile kira sözleşmesine son verebilir.

 

            Peki “Kiralayan” açısından haklı nedenler nelerdir? Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen “Gereksinim Hali” bunun güzel bir örneğidir. Gereksinim hali şu demektir; malikin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğudiğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle mecuru kullanma zorunluluğu varsa fesih bildirimi için öngörülen süreye uyarak kira sözleşmesi hukuka uygun bir şekilde feshedilebilecektir. Gereksinim haline somut bir örnek verelim: Türk filmlerine de çokça konu olan Almanya’dan oğlum gelecek konusu buna güzel bir örnektir. Kiracının oturduğu daireye kiralayanın altsoyunun Türkiye’ye yeni taşınması nedeniyle ihtiyacı bulunması durumu tamda “gereksinim halinin” bir örneğidir. Tabi bu durumda kiralayan’ın Almanya’dan gerçekten oğlunun gelmemesi durumunda, kiralayanın tazminat yükümlülüğü doğacaktır.

 

            Görüldüğü üzere “kiracı” malını kiraladığı “kiralayan” ile karşılaştırıldığında hukuken, tabir, yerindeyse, kayırılmış durumdadır. Bunun sebebi Türk Hukuku’nun felsefesidir. Türk Hukuk‘u güçsüz pozisyonda olanı güçlü konumda olan karşısında korumak gerektiği düşüncesi üzerine bina edilmiştir. İş hukukunda işveren karşısında işçi korunur, aile hukukunda kadın ve çocuklar erkek karşısında korunmaktadır, kira hukukunda ise mal sahibi karşısında kiracı korunmuştur. Bunu tüm hukuk dallarında görebilirsiniz.

           

 

Bu yazı toplam 98 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama