Günün Tarihi:14 Aralık 2019

Kırılganlık !...11 Kasım 2019 , Pazartesi


Murat Kaba

Geçen hafta İhracat ve gelişmeden bahsettim sizlere…

Küresel ticarette zorlu süreç devam etmesine ve hemen hemen dünyadaki tüm pazarlardaki durgunluğa rağmen Türkiye’nin 2020’deki ihracatından umutlu olduğumu ifade ettim...

Tabii ki; burada yeni ekonomi programı ile beraber büyüme, istihdam, enflasyon ve cari denge beklentilerine uygun olarak “ekonominin kırılganlığı” faktörü de var. 

Bu kırılganlık konusuna çok dikkat edilmesi gerektiğini düşünüyorum...

Ekonomik kırılganlık, iç ve dış şoklar gibi beklenmedik ekonomik gelişmelere karşı, ekonominin çabuk ve uzun süreli etkilenmesidir. 

2013 yılında ilk defa Morgan Stanley, bizimde olduğumuz gelişmekte olan ülkeler arasında beş ülkeyi ''Kırılgan Beşli'' olarak ilan etmişti…


2019’daki “Kırılgan Beşli” Brezilya, Endonezya, Hindistan, Güney Afrika Cumhuriyeti ve Türkiye.

Kırılganlık, ülkeye borç verenler ve yatırım yapanlar açısından önemli bir kriterdir.

Kırılganlık devam ettiği sürece, kalıcı büyüme sağlamak mümkün değildir. 

Bu gerçek karşısında ekonomi yönetimi çok dikkatli olmalıdır...

Ekonomi neden kırılgan; nasıl çözülür?

Kırılganlığı artıran en önemli faktör, dengesiz finansal ve ticari liberizasyondur. Yani kredi ve mevduat faiz oranları üzerindeki kontrollerin, sınırlanmaların (döviz kontrollerinin azaltılması ya da tamamen ortadan kaldırılması) düzensizliğidir.

Öncelikle birincisi; Finansal risklere, finansal şoklara karşı açık bir ekonomiyiz.

Dünyada en ufak bir siyasi harekette veya uluslararası bir piyasa hareketinde parası en fazla değer kaybeden ülkeler arasındayız. 

Ülkemizde dolara bağımlılık var bu nedenle vadeli döviz işlemleri piyasasının dar olduğu, piyasa yetersizliği yüksek olduğu halde dalgalı kur politikasını uyguluyoruz. 

Türk Lirası, 2007 sonunda sıcak para girişi ile yüzde 28 değerlendi. Şimdi yüzde 25 daha düşük değerdedir. Her durumda dalgalı kur politikası otomatik kur dengesini ve cari dengeyi sağlamadı.

Şimdi Gayri Safi Yurt İçi hasılada, küçülme olduğu ve girdi ithalatı azaldığı için cari açık da azaldı. Büyüme başlayınca kaldığımız yerden devam edeceğiz. Aksi halde ithalat yapmazsak üretim ve ihracat yapamayız.

Kontrollü kur sistemi düşünülebilir. Ama tabii bunun için döviz rezervi yeterli olmalıdır. Bir geçiş dönemi içinde ithal girdi oranı yüksek olan sektörde yüksek teşvik ve ithal ikamesi politikası uygulayarak ekonominin ithalata bağımlılığını azaltabiliriz ve cari açığı kalıcı olarak çözebiliriz.

Merkez Bankası TL'yi gözettiği gibi kur politikası değiştiğinde  aynı zamanda kuru da gözetebilir… 

Kırılganlığı arttıran diğer bir faktör de; Sermaye hareketlerinde sınırsız serbestidir. Bunun içindir ki sıcak para ve spekülatif sermaye hareketleri ciddi yabancı yatırım sermayesi girişini engelliyor. Vergi getirmeden, Merkez Bankasına yüzde 1 karşılık tutma gibi yöntemlerle sermaye hareketleri kontrol edilebilir.

Bunları yazıyorum çünkü; yakın zamanda dünyada politik ve finansal stres yaratabilecek beş başlık açıklandı. Bunlar piyasaşarı etkileyecek faktörler:  
 

* ABD ekonomisinde yavaşlama

* Çin'in borç yükünün patlaması

* Hong Kong'daki protestolar

* Arjantin'in finansal çöküşü

Evet; Yeni ekonomi programı güzel ama bununla beraber büyüme, istihdam, enflasyon ve cari denge beklentilerine uygun olarak “kırılgan ekonomi”de kalmamaya özen gösterilmelidir...

İyi haftalar...

 

 

Bu yazı toplam 107 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama

 


 

 

 

 

SAKARYASPOR PUAN DURUMU