Günün Tarihi:30 Haziran 2022

Faizsiz bankacılık değerlendirildi


Sakarya Üniversitesi İslam Ekonomisi ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi (İSEFAM) Müdürü Prof. Dr. Mustafa Çalışır, faizsiz bankacılık sistemine ilişkin BDDK’nın yaptığı yasal düzenlemelerin dünyadaki örnekler dikkate alınarak ve Türkiye’ye uygun değişikliklerle gerçekleştirildiğini, sektörün temellerinin daha da sağlamlaşmasına yardımcı olacağını söyledi.

Bilgi kirliliği

İSEFAM Müdürü Çalışır, BDDK’nın 14 Eylül 2019 tarihinde yayımladığı “Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına Uyuma İlişkin Tebliğ”ine yönelik bir değerlendirme metni yayımladı. Prof. Dr. Çalışır, “Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nca (BDDK) hazırlanan ‘Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına Uyuma İlişkin Tebliğ’ yayımlanarak yürürlüğe girdi. Söz konusu Tebliğ ile finansman sağlayan katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının, faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygun şekilde faaliyet göstermek üzere oluşturacakları yapıya ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi hedefleniyor. Bu düzenlemelerin çeşitli medya organları nezdinde yanlış algı ve anlamalara meydan verecek şekilde yorum ve haber konusu yapılmış olduğunu görmekteyiz. Bu bilgi kirliliğinin ortadan kaldırılması amacıyla konunun tarafımızdan değerlendirilmesi lüzumu hasıl olduğundan Merkezimiz bünyesinde yaptığımız, Tebliğin ve içerdiği maddelerin değerlendirilmesine dair sonuçları paylaşma gereği hissetmekteyiz.”

Katılım bankacılığı

Çalışır, “ Mevduat, kalkınma ve yatırım bankalarıyla birlikte Türkiye’de bankacılık sektörünün üç önemli unsurundan biri olan katılım bankları; kalkınma ve mevduat bankalarının birebir fonksiyonlarını üstlenen kuruluşlar değil, Türk bankacılık sisteminin tamamlayıcı öğeleri olarak yapılandılar. Katılım bankalarının  hızlı ve sistematik gelişme evresi, 2005 yılında Bankacılık Kanunu’nda yapılan düzenleme sonrasında ilgili kurumların banka statüsü kazanmaları ile başladı.  Bu düzenleme ile yasal statü itibarında Bankacılık Kanunu’na dahil edilen katılım bankalarının ekonomik ve finansal döngüdeki etkinliklerini artırdıkları gözlendi. Tebliğe gelecek olursak, tebliğin BDDK tarafından daha önce yapılan mevzuat değişikliklerinin devamı mahiyetinde olduğunu söyleyebiliriz. Son dönemde yapılan değişikliklerin sadece birkaç ürün ya da ihtiyaca yönelik değil, bu kuruluşların faaliyet alanlarının temel omurgasına yönelik olduğunu görüyoruz. Son yayımlanan tebliğ de daha öncekiler gibi bu çerçeveye konulabilir.”

İnceleme

Prof. Çalışır, “Tebliğin maddeler bazında incelenmesine gelecek olursak; öncelikle, Danışma komitesi ile Danışma kurulu arasındaki farka dikkat çekmek gerekir. Tebliğde uzun yıllardan beri her bir katılım bankasının kendi bünyesinde yer alan danışma kurullarının adının artık danışma komitesi olarak değiştirildiğini görüyoruz. Danışma kurulu dediğimizde ise artık TKBB bünyesindeki merkezi danışma kurulunu anlamamız gerekiyor. Dördüncü madde, katılım bankaları ve kalkınma ve yatırım bankaları bünyesinde kurulacak faizsiz bankacılık danışma komitesinin yapısına ilişkin hususları içeriyor. Her ne kadar bu maddede ‘banka’ ifadesi tanımlanmamış olsa da katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankalarını kastediyor diye yorumlanabilir. Danışma komitesi kısmen bağımsız bir şekilde yönetim kuruluna bağlı yapılandırılmış ve halihazırda katılım bankalarının uygulamalarına uygun şekilde düzenlenmiş. Maddede dikkat çekici husus, bu komitenin altında yardımcı olarak danışma komitesi sekretaryasının kurulmasının gerekli kılınmasıdır.”

Şartlar

Çalışır, “Beşinci maddede danışma komitesi üyelerinin taşıması gereken şartlar açıklanıyor. Komite üyelerinin üçte ikisinde ‘İlahiyat veya dengi alanlarda en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş veya faizsiz finans alanında yüksek lisans ya da doktora derecesine sahip olmanın yanı sıra, faizsiz finans alanında en az üç yıl mesleki deneyime sahip olması’ şartı aranıyor. Altıncı madde danışma komitesinin bağımsızlığını tesis etmek için düzenlemeler içeriyor. Yedinci madde danışma komitesinin görev ve yetkilerini tanımlıyor. Bu görevlerden bir tanesi de ‘aldığı kararları içeren periyodik raporları danışma kuruluna sunmak’ olarak belirlenmiş.  Sekizinci Madde, danışma komitesinin çalışma usul ve esaslarını kapsamlı şekilde düzenlemiş. Bu madde ile BDDK, zaten halihazırda devam eden işleyişi resmiyete kavuşturmuş olduğu anlamına geliyor.”

Rapor şart

Çalışır, “ Dokuzuncu madde ile bankanın faaliyetlerinde, sözleşmelerinde, yeni ürünlerinde Şer’i uyumun tamamen tesis edilmesi amaçlanıyor. Onuncu maddede faizsiz bankacılık denetim faaliyetleri düzenleniyor. İç denetim birimi bankanın denetim komitesine üç ayda bir rapor sunmak zorunda.  On birinci madde hem uyum ve denetim faaliyetlerinde hem de danışma kurulu sekreteryasında görev alacak personelin ‘ya katılım bankalarında asgari üç yıl görev yapmış olması ve faizsiz finans konusunda sertifikalı eğitim almış olması ya da faizsiz finans alanında yüksek lisans veya doktora düzeyinde eğitim almış olması’ şartını getirmiş. Bu maddede ‘sertifikalı eğitim’in kapsamının ne olduğunu bilmiyoruz. On ikinci maddede getirilen düzenlemeler ile artık müşteriler danışma komitesinin aldığı kararlarla ilgili bilgilendirilebilecek.  On beşinci madde ile kalkınma ve yatırım bankalarının faizsiz ilke ve standartlarına yönelik uyumu ile ilgili hususlar düzenlenmektedir.”

Yaygınlaşma

Prof. Dr. Çalışır, “BDDK son dönemde katılım bankalarına yönelik oldukça önemli yasal düzenlemeler yapmaktadır. Bu düzenlemelerin dünya örnekleri dikkate alınarak ve Türkiye’ye uygun değişikliklerle gerçekleştirdiği görülmektedir. Her ne kadar bazı noktalar eleştirilebilir olsa ve muğlaklıklar bulunsa da sektörün temellerinin daha sağlamlaşmasına destek olacağı muhakkaktır. Sektördeki uygulamalar da ileride mevzuatta bazı değişiklikleri elzem kılabilir. Önümüzdeki dönemde de akademi, sektör ve düzenleyiciler arasındaki iyi niyetli ve paylaşımcı çabalar Türkiye’de İslami finansın sağlıklı bir şekilde yaygınlaşmasına imkân tanıyacaktır” dedi.

 

23 Eylül 2019 , Pazartesi Bu haber toplam 593 defa okundu.
YASAL UYARI:Haber portalımız 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na uygun olarak yayınlanmaktadır Yayınlanan fotoğrafların yeniden yayımı ve herhangi bir ortamda basılması, önceden yazılı izin gerektirir. Portalımızda yayınlanan haberler ise, kaynak gösterilmek ve portalımızın ilgili sayfasına link verilmek koşuluyla yeniden yayınlanabilir.


Bu Haberi Okuyanlar Bunları da Okudu

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama



SAKARYASPOR PUAN DURUMU