Günün Tarihi:4 Mart 2021

Çıraklıktan mühendisliğe…23 Şubat 2021 , Salı


Seyfi Yücel

On dört yaşında ortaokulu bitirip sanayide çırak olarak meslek öğrenmeye başlayan, hayata atılan bir çocuk/genç sekiz yıl sonra mühendis olabilir mi? Bu sorunun cevabı hemen söyleyelim; Olabilir.

***

Konunun ayrıntısını aktarmadan önce çıraklık eğitimi ile ilgili kısa hatırlatmaların yararlı olacağını düşünüyorum. Çıraklık eğitimini anlatmaya Ahilik Teşkilatı’ndan başlamamız gerekiyor. Ahilik sistemi Türklerin medeniyete kazandırdığı sistemdir. 13.yy’da Ahi Evran tarafından esnaf kardeşliği denilen, esnaflar arasında birliği, dayanışmayı, paylaşmayı sağlayan bir model. Ahilik sisteminin ana unsuru da usta-çırak ilişkisine dayanan geleneksel öğrenme modeli olduğunu söyleyebiliriz. Ahi teşkilatı aynı zamanda Selçuklu Devleti’nin, Osmanlı Devleti’nin kurulmasında varlığını sürdürmesinde önemli işlevi olduğunu söyleyebiliriz. Küçük yaşta ustasının yanında meslek öğrenmeye başlayan çırak, ustasından mesleğinin inceliklerini öğrenerek hayata hazırlanır, üretici hale gelerek mesleğin devamını sağlar.

***

Sanayi Devrimi sonunda işlevselliğini yitiren Ahilik sistemi çeşitli uygulamalarıyla günümüze kadar varlığını sürdürebilmiştir. Ahiliğin günümüze ulaşan uygulamalarından birisi de çıraklık eğitimidir. Osmanlı’nın son dönemlerinde Balkanlarda, Anadolu’nun birçok yörelerinden çırak okulları açıldığını görüyoruz. Cumhuriyetin ilk yıllarında açılan fabrikaların bünyesinde çırak okullarının da açıldığı ve bu okullardan çok sayıda efsane ustaların yetiştiğini biliyoruz. 1977 yılında 2089 sayılı çırak, kalfa, usta kanunu ile formal niteliğe kavuşan sitem, 1986 yılında 3308 sayılı çıraklık ve mesleki eğitim kanununu ve daha sonra geliştirilerek eğitim sistemimiz içinde yerini almıştır. Halen devam eden sistemde yine çok önemli bir uygulama ile çıraklık eğitimine devam eden çırak öğrenciler için üniversiteye devam etme yolu açıldı ve ilk başvurular ösym tarafından alınmaya başladı.

***

2019-2020 eğitim öğretim yılı başında mesleki eğitim merkezlerine (eski adı çıraklık eğitimi merkezi) kayıt yaptıran öğrenciler, kayıt sırasında belirlenen dersleri de seçmek suretiyle mezun olduklarında önce kalfalık, sonra ustalık belgesi ile beraber meslek lisesi diploması da alabilecek hale geldiler. Bunun sonucu olarak da üniversiteye devam etmenin yolu açıldı.

***

Çırak öğrenciler TTK’nun 2019/18 Kararı uyarınca, 9. Sınıfta Tarih (2), 10. Sınıfta T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük (2), 11. Sınıfta TDE (2), Matematik (3), 12. Sınıfta TDE (3), Matematik (3) saat olmak üzere dersleri aldıkları takdirde meslek lisesi diploması alabilmekteler. Aldığımız bilgilere göre de uygulamanın öğrenciler, veliler tarafından ilgiyle karşılandığı ve neredeyse yeni kayıt yaptıran tüm çırak öğrencilerin dersleri tercih ettikleri, derslerine devam ettiğini sevinerek görüyoruz. Bunun sonucu olarak da Türkiye mesleki-teknik eğitimde ihtiyacı olan modeli buldu diyebiliriz.

***

Yeni sitemde ortaokul mezunu olan, 12. Sınıfa devam eden öğrencilere de seçilen dersler telafi eğitimi şeklinde verilmeye başladı. Bu öğrenciler de mezun olma aşamasında halen devam etmek üzere olan üniversite sınavına başvurmaya başladılar. Ösym’nin başvuru kılavuzunda 60513 koduyla mesleki teknik Anadolu Lisesi adı altında, mesleki eğitim merkezi programı şeklinde tanımlandı. Böylece mesleki eğitim merkezleri ve öğrencileri de üniversite sınavına girme, üniversiteye devam etme hakkının resmen ve fiilen kazanmış oldu. Banana göre Türk eğitim tarihinde önemli bir dönüm noktası diyebiliriz. Gençlerimizi bunun kıymetini bileceğini, anlayacağını düşünüyorum…

***

Sanayide bir durum gözlemekteyiz: “Üniversitelerden yetişen teknik elemenler, mühendisler uygulamadan uzak yetiştiği düşünülür. Makine tecrübeleri piyasada yetişene göre daha az olduğu için makinelerden, imalattan uzak durup, daha çok masa başı işleri tercih ettiklerine inanılır. Bunun yanında piyasadan yetişen ustalar, sanatkârlar da uygulama becerilerinin çok yüksek olması yanında teknik bilgilerinin yüksekokul, fakülte mezunları kadar olamayacağı değerlendirilir.” Bu sebeple “okumuşla, alaylı” bir türlü bir araya gelip arzu edilen sonucu elde edemezler. İşte yeni çıraklık eğitimi sistemi bu arzu edilen “okumuş-alaylı” uyumunu sağlayacağını söyleyebiliriz. On dört yaşında ortaokulu bitirdikten sonra sanayide çırak olarak meslek öğrenmeye başlayan bir genç yeni çıraklık eğitimi modeli ile önce dört yıllık eğitim sonunda önce kalfalık daha sonra ustalık belgesi ile beraber meslek lisesi diploması alabilir. Meslek lisesi diploması ile mesleği ile mühendislik fakültesine devam ederek dört yılsonunda mühendislik olabilir. Başka bir anlatımla mesleğine dükkânı süpürmekle başlayan genç, sekiz yıl sonra aynı işletmede uygulama eğitimini, haftada bir gün mesleki eğitim merkezine devam ederek dört yıl sonunda fakülteye, dört yıl sonra da aynı işyerine mühendis olarak dönebilir. Artık bu mümkün… Bu arada mesleki eğitim merkezine devam eden öğrencilerin aylık en az asgari ücretin % 30’u oranında ücret aldığını; iş sağlığı ve meslek hastalığı sigortalarının da devlet tarafından ödendiğini belirtmekte yarar var. Ek olarak da yanında meslek öğretmen üzere çırak alan işyeri sahiplerinde de devletin bugünkü rakamlarla 550 lira aylık destek sağladığını belirtmemiz gerekiyor.

***

Memleketimizi, ülkemizin gelişmesi, üretim gücünün artması için yeni uygulamaya başlayan çıraklık eğitimi sisteminin önemli bir fırsat olduğunu söyleyebiliriz. Umarım gençlerimiz bu fırsatın farkındadır, iyi değerlendirirler…

 

 

 

Bu yazı toplam 1853 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

 

 

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama

 


 

 

 

 

SAKARYASPOR PUAN DURUMU