Günün Tarihi:17 Mayıs 2022

Döviz neden düşüyor ?27 Aralık 2021 , Pazartesi


Murat Kaba

Yeni ekonomik modelde bu durumu “Hükümet yeni bir ürün çıkardı” olarak okuyorum. 

Bu bir tür TL mevduat hesabı ama o hesabın sahibine aynı zamanda bir DOLAR alım opsiyonu satılmış durumda.

Mesela;  1300 TL’niz  var. O sırada da Dolar/TL 13 lira. Yani 100 dolarınız var.

1300 TL’nizi mevduatta tutuyorsunuz. Ama 13 lira seviyesinden de ALIM opsiyonu varmış gibi getiri elde ediyorsunuz. Yani Dolar/TL vade sonunda 19 lira olursa aradaki 6 liradan doğan fark mevduat sahibi olan size veriliyor…

Peki bu nedir ? ve etkisi ne olur?

Aslında Dolar/TL artışı oranında ekstra bir faiz artışıdır bu. Ama net bir şekilde açıklanan bir faiz değildir . Faiz gibi taahhüt edilen araç değil sadece bir koruma garantisi getiren ve TL’yi de güçlü durumda tutan , parayı ekonominin , ticaretin içinde tutmak istenen bir model… 

Yani, bir nevi örtülü mevduat faizi gibi… 

Dolar/TL’deki düşüşün nedeni de bu faiz artışıdır… 

İkinci bir konu da bu ekstra faizin nereden ödeneceği? O da yeni para basarak ödenecek ise ekstra enflasyon anlamına gelebilir. Bu 1984-1989 döneminde Özal hükümetleri tarafından maruz kalınan bir durumdur. Sakıncalı da olabilir . Merkez bankasına yük getirebilir. 

Tabi burda kamu bankalarının yanında özel bankaların takınacağı tavır da önemlidir. 

Dövizi düşüren sistem nasıl işleyecek ? 

Bu sisteme kamu ve özel bütün bankalar dahil olabilecek.

Mesela bir bankaya gittiniz bu sabah. 10.000 dolarınız var.  Bugün itibariyle bozmak istediğinizde neticede bu bir ürün olduğu için size belli bir vade verilecek. O vade sonuna geldiğinde kur hangi seviyedeyse banka o günkü kurdan paranızı değerlendiriyor olacak.

Şu anda bu sisteme kamu bankaları hazır. TL'niz var. Bugün itibariyle TL'nizi şubeye gittiğinizde ben bunu vadeli mevduat olarak değerlendirmek ve şu vadeyle değerlendirmek istiyorum diyorsunuz. TL'nizi alıyorsunuz, TL faiz oranı neyse vade sonunda o anaparanızı ve vade sonundaki faizini alıyorsunuz. Bugünkü kur üzerinden belli bir vadeyle size faiz oranı verilecek.

Vade sonundaki faizli bakiyenizle o günkü kur seviyesindeki paranızın geldiği nokta hangisi yüksekse onu alacaksınız. Yabancı para mevduatınız bozdunuz bugünkü kurdan yine belli bir vadeyle o ürünü aldınız. O ürünün vade tarihindeki kur bugünkü kur ya da o zamanki kur hangisi yüksekse o zamanki kurdan paranızı alırsınız.

Buradaki vade konusu sizin tercihiniz çerçevesinde şekillenecek husus. Vade sonu geldiğinde bankanın TL mevduat faiz oranı bugünkü getiriniz ile o günkü kur hangisi yüksekse ondan yararlanacaksınız. TL mevduat sahibi için bu.

Buradaki maliyetin kamu bankaları ve ilgili bankalar tarafından karşılanması söz konusu değil. Bu maliyet hazine tarafından karşılanacak. Ve en önemli husus da buradaki bu ürün hane halkları için geçerli. Gerçek kişi müşteriler için geçerli. Şirketler için geçerli olmayacaktır. Üstelik bu kazanç stopaj vergisinden de muaf tutulacak.

Bu modelin işleyişi işin 15-20 günlük bir dönem fikir verebilecek. Bekleyip görmek lazım. Tekrar ediyorum; kamu bankalarının yanında özel bankaların tutumu önemli. Paralel ve beraberce bir hareket başarı getirir. Farklı oranlar olursa dövize dönüş olabilir tekrar. 

İyi haftalar...

 

 

Bu yazı toplam 210 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.


 

 

 

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama



SAKARYASPOR PUAN DURUMU