Günün Tarihi:18 Ekim 2021

Enerji Krizi ve Üretim!…11 Ekim 2021 , Pazartesi


Murat Kaba

Dünya üzerindeki enerji krizi ciddi hâl alıyor…

Avrupa'da hava sıcaklıklarında ve rüzgar seviyelerinde son günlerdeki düşüş beklentisi endişeleri artırırken Çin'deki kömür ve doğalgaz krizinin de çeşitli sektörlerde zincirleme etkiler yapması bekleniyor.

Dünya üzerindeki enerji fiyatları artarken kış aylarının gelmesi  ve havaların soğumaya başlaması, darboğazda olan enerji arzını tehdit etmeye devam ediyor.

Pandemi sonrası küresel ekonomideki büyüme ve artan talep, enerji ihtiyacını canlandırdı. 

Talep artışının petrol ve doğalgaz fiyatlarına etkileri tartışılırken, bu defa enerji arzında sıkıntılar baş gösterdi. Buna bağlı olarak petrol, doğalgaz ve kömür fiyatlarındaki yükselişler ivme kazandı.

Dış piyasalarda kömürde yıllık artış yüzde 260 seviyesini bulurken, doğalgazda yılbaşından bu yana yüzde 135, petrolde (brent) ise yaklaşık yüzde 60 fiyat artışları görüldü. Pandemi süresince enerji üretimindeki kesintilere tedarik yollarındaki maliyet artışı ve sorunlar da eklendi. Ayrıca stoklarda azalmalar görüldü. 

ABD haftalık ham petrol stokları geçtiğimiz beş haftalık dönemin dördünde düşüş gösterdi. Doğalgazdaki aşırı fiyat artışı elektrik üretimi için petrole daha fazla ağırlık verilmesi nedeniyle petrol fiyatındaki yükselişe katkı yaptı.

Buna ek olarak geçen hafta yapılan OPEC toplantısında günlük 400 bin varil artış kararına sadık kalınması fiyatı biraz daha yükseltti. Enerji fiyatlarındaki sorun talepteki artıştan çok arz yönüne yani maliyet tarafına kaymış görülüyor.

Tedarik sorunlarının kısa vadede çözümü pek mümkün görülmemekle birlikte yaklaşan kış nedeniyle enerji fiyatları bir süre daha gündemde kalacak gibi görünüyor. 

Enerji fiyatları enflasyondaki yükselişe katkı vermesi yönüyle para ve sermaye piyasaları üzerinde baskıya neden olmuş durumda. 

ABD Merkez Bankası’nın tahvil alımlarının azaltılması konusunda karar verirken iki önemli veriye bakıyor: “İstihdam” ve “enflasyon”. 

Bu açıdan yükselen enflasyon, merkez bankalarının para politikalarını daraltıcı yönde etkileyecek bir gelişme. Para musluklarının kısılması doğal olarak piyasaların arzu edeceği bir gelişme değil.

Çin’de gıda, kağıt, teknoloji gibi pek çok sektör kesintilerden ciddi oranda etkilenebilir. Çin’de üretilen akıllı telefonlar, otomobiller ve oyun konsolları üretim kesintilerinden etkilenmesi öngörülen ürünler arasında görülüyor.

Dış dünyada enerji piyasasındaki gelişmeler enerji ithalatçısı Türkiye’ye de aynı ölçüde yansıma gösteriyor. Türkiye’nin elektrik enerjisi üretiminde yarıya yakın bir dış bağımlılık söz konusu iken bu oran petrol ve doğalgazda yüzde 90 seviyelerine ulaşıyor. 

Hâl böyle olunca dolar/TL kurundaki yükselişleri de dikkate aldığımızda enerji piyasasındaki gelişmeler daha etkin hale geliyor. Dışarıda enerji fiyatındaki yükseliş Türkiye’nin enerji faturasını kabartan bir gelişme olması yanında enerji ithalatı Türkiye’nin toplam ithalatı içinde en büyük paya sahip bir kalem. 

Doğal olarak üretim maliyetleriyle dış ödemeler ve cari dengeye direk etki ediyor. Enerji fiyatlarının maliyet enflasyonu ve toplam enflasyon üzerindeki etkileri malum. 

Ancak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika değişikliğine giderek faiz kararlarında çekirdek enflasyonu (gıda, içecek, tütün, altın ve enerji hariç) baz aldığından para ve sermaye piyasaları üzerindeki etkilerinin bir parça azaldığını söylemek mümkün.  

İyi haftalar…

 

 

Bu yazı toplam 105 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.


 

 

 

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama


 



SAKARYASPOR PUAN DURUMU