Günün Tarihi:20 Eylül 2021

Eski anılar24 Temmuz 2021 , Cumartesi


Cevdet Güngör

Adapazarı bizim çocukluğumuzda ve gençliğimizde  sinemaları ile ünlüydü. Adapazarı’nda eskiden sinema ve tiyatro kültürü vardı. Evet, yanlış okumadınız Adapazarı’nın kültür ve sanat elçisi Organizatör Hamdi (Hamdi Özarutan)  her hafta İstanbul’un ünlü tiyatro topluluklarını getirirdi. Ünlü tiyatrolar Fitaş ve Melek Sinemaları’nda sahne alırlardı. Organizatör Hamdi’nin Melek Sineması’nda 600  abonesi vardı.

***

            Gelelim o yılların sinemalarını bir kez daha  hatırlamaya…

Şüphesiz o yılların en ünlü sineması Melek Sineması’ydı. Şu anki Melek Pasajı’nın üst katındaki Melek Sineması’nda en  iyi  yabancı filmleri İstanbul ile birlikte gösterime girerdi.

            Melek Sineması özellikle cumartesi akşamları  ailelerden büyük ilgi görürdü. Cumartesi suarelerine  gelen bayanlar giyimlerine büyük özen gösterirlerdi.

            Melek Sineması bence talihsiz bir kararla kapatıldı. Sinemanın olduğu yerler dükkan yapıldı. Ancak şimdi oralarda in cin top oynuyor.

            Melek Sineması’nın yazlığı Çark Caddesi girişinin hemen solundaydı.

***

            Adapazarı’nın  bir diğer ünlü sineması  Fitaş Sineması’ydı. Fitaş Sineması’nda da  yabancı filmler oynardı. Melek ve Fitaş Sinemaları’nda hafta sonlarında zaman zaman o günlerin ünlü ses sanatçıları konserler verirdi. Fitaş Sineması’nın yazlığı ise İstasyon Caddesi’nin hemen girişinde sağ taraftaydı.

***

            Orhan Camii’nin çapraz karşısında ise Yeni Sinema vardı.  Yeni Sinema’da genellikle yabancı macera filmleri oynardı. Yeni Sinema’nın yazlığı ise Kavaklar Caddesi girişinde, Sabiha Hanım İlkokulu’nun çapraz karşısındaydı.

***

            Adapazarı’nda geçmişte yerli film oynatan sinemaların en ünlüsü şu anki deprem Müzesi’nin karşısındaydı. Saray Sineması’nda genellikle romantik Türk filmleri  gösterilirdi. Özellikle Zeki Müren’in filmlerinde bayanlar yer bulabilmek için çırpınıp dururdu.

            Bir diğer yerli film oynatan sinema ise Sabiha Hanım Okulu’nun hemen yanındaki Atlas Sineması’ydı

            Atlas  ve Saray Sineması’nın yazlıkları ise hemen yanlarındaydı.

***

            Daha sonraları Adapazarı’nda bir diğer yerli film oynatan sinema ise Havuzlu Çarşı’nın üst katındaki Yıldız Sineması’ydı. Yıldız Sineması’nda  zamanın güzel yerli filmleri oynatılırdı. Yıldız Sineması’nın yazlığı ise Ankara Caddesi’nde bir işhanının teras katındaydı. Yıldız Sineması’nın yazlığı belki de Türkiye’de teras katındaki ender yazlık sinemalarından biriydi.

            Bu arada Şeker Fabrikası’nın ve Çark Caddesi’ndeki orduevinin kendilerine özel   sinemaları da vardı.

Yazlık sinemalar

            Adapazarı’nın ilk yazlık sineması   Kömür Pazarı’nda ki Erman Sineması olduğu söyleniyor. Bir diğer eski yazlık sinema ise şimdi Büyükşehir Belediyesi Kültür Daire Başkanlığı’nın olduğu binanın halkevi olduğu dönem ait. Halk Evi’nin bahçesinde yazlık sinema olduğu biliniyor. Adapazarı’nın yine bir diğer yazlık sineması ise İstasyon’un hemen karşısındaki Feza Sineması’ydı. Feza Sineması daha sonra Ankara Caddesi’nde bir binanın teras katına taşınmıştı. Yukarıda da belirttiğim gibi Yıldız Sineması’nın yazlığı olmuştu.

            Hatırladığım kadarı ile Erenler’de de bir yazlık sinema vardı. 1967 depreminde yıkılmıştı.

***

Adapazarı’ndaki  yazlık sinemaların en ünlüsü Çark Caddesi’nde Cevat beyin evinin karşısındaki Ses Sineması’ydı. Cevat beyin oğlu Reşat beyin olan sinemada yabancı filmler oynardı.

Ses Sineması’nda oynayan filmleri bizim evin terasından rahat bir şekilde seyrederdik.  Ses Sineması  kış günlerinde ise bizim çok heyecanlı futbol maçları yaptığımız bir yer olmuştu.

            “Tüfek icat oldu mertlik bozuldu”  derler ya televizyonlar çıktı Adapazarı’nda sinema kültürü sona erdi. Yukarıda bahsettiğim sinemaların hepsi tek tek kapandı.

            O zamanlar özellikle yazlık sinemalar sadece film izlenen yerler değil, aynı zamanda hemşerilerin buluşup sohbet edip, hasret giderdikleri yerlerdi.

            Galiba eski sinemalar ile birlikte hemşerilik kültürü de  yok olup gitti.

            O günleri yaşayanlar sanırım  o güzel komşuluk kültürünü özlem ile hatırlıyorlardır.

            Bugün kendi oturduğunuz apartmanda kaç aileyi tanıyorsunuz?

            Bu soruya samimi cevap verin.

            “Komşu  komşunun külüne muhtaçtır” sözü belki de o günlerden kalmadır. Artık evlerde kül bulmakta  eskisi gibi kolay değil.

            Evlerde küller bitti, komşuluk kültürü de yavaş yavaş  yok oldu ve  oluyor.

 

Güncel

Basın Bayramı

 Bugün Türk Basını’ndan Sansürün Kaldırılışının yıldönümü. Bu nedenle 1946 yılından beri 24 Temmuz Basın Bayramı olarak kutlanmaktadır.

Osmanlı İmparatorluğu zamanında çıkan tüm gazeteler sansür memurlarının kontrol ve denetiminden geçtikten sonra yayınlanıyordu. Türk basınında sansürün ilk uygulandığı tarih ise 10 Mayıs 1876'dır. 24 Temmuz 1908 tarihinde İkinci Meşrutiyet yürürlüğe girdikten sonra bu uygulamaya son verilmesi günümüzde "sansürün kaldırılması" olarak adlandırılmaktadır.

1946 yılından beri de  24 Temmuz  “Basın  Bayramı” olarak  kutlanıyor. Tabi  basından sansürün  tam olarak kalktığı söylenemez. Özellikle yerel basında yasal sorumluluklarının üzerine bir de yerel  baskılar eklenmektedir.  Yerel baskı derken öyle somut bir baskıdan söz etmiyorum. Yıllardır yüz yüze geldiğiniz insanlar ile ilgili olumsuz haber yapmanın psikolojik baskısından söz ediyorum.

Neyse Basın Bayramı’mız artık olduğu kadar kutlu olsun.

 

Bu yazı toplam 97 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.


 

 

 

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama


 



SAKARYASPOR PUAN DURUMU