Günün Tarihi:25 Haziran 2022

FED Faiz arttırımı sonrası…21 Mart 2022 , Pazartesi


Murat Kaba

Fed'den yapılan açıklamada, faiz oranının 50 baz puan artırılmasına karar verildi.

Fed, mart ayı toplantısında 2018'den bu yana ilk kez faiz artırımına gitme kararı aldı. Banka en son faiz artırımını, Kasım 2018'de küresel finansal krizin ardından devreye aldığı genişlemeci para politikalarını sonlandırma amacıyla gerçekleştirmişti.

Kovid-19 salgının ilk aylarında politika faizini yüzde 0-0,25 aralığına çeken Fed, ekonomiye destek sağlamak amacıyla varlık alımına başlamıştı.

Fed'in bilançosu, salgın döneminde neredeyse iki katına çıkarak yaklaşık 9 trilyon dolara ulaşmıştı.

Hızlı ekonomik toparlanmayla gelen enflasyondaki yükseliş Fed yetkililerini para politikasında değişikliğe gitmeye zorlarken banka geçen yıl kasım ayı toplantısıyla varlık alımlarının hızında azalmaya gitmeye başlamış, aralık ayı toplantısında ise varlık alımlarını azaltma hızını artırmıştı.

ABD'de enflasyon şubatta yıllık yüzde 7,9 ile 1982'den beri en yüksek seviyeye ulaşmıştı.

Açıklamada, istihdam kazanımlarının son aylarda güçlendiği ve işsizlik oranının önemli ölçüde azaldığına işaret edilerek "Enflasyon, salgınla ilgili arz ve talep dengesizlikleri, yüksek enerji fiyatları ve geniş fiyat baskılarını yansıtarak yüksek kalmaya devam ediyor." değerlendirmesinde bulunuldu.


Ekonomiye ilişkin tahminlerini de açıklayan Fed, enflasyon tahminlerini yükseltirken, bu yıl faiz oranının 6 kez daha artırılmasını öngördü.

Peki böyle bir ortamda TCMB'nin faiz kararları ve düşük faiz söylemi, Türkiye ekonomisinde nasıl bir etki bırakacak?

Her şeyden önce insanların evlerine çekilip tüketimin yavaşladığı pandemi gibi bir krizde ekonomin çarklarının öyle ya da böyle dönmesi gerekiyordu. 

Amerikan Merkez Bankası'nın düşük faizi, bankaların da faizlerini düşürüyor, böylelikle insanlar ve işletmeler, kredi kullanma yoluna gidebiliyordu. 

Tüketicinin teorik olarak daha fazla harcayacağını, işletmelerin de daha düşük maliyetlere katlanacağını öngören bu modele Fed bir de parasal genişleme ekledi. 

Yani ABD Merkez Bankası, piyasaya para aktarma kararı aldı. 

Peki bu hangi yolla oldu? Tabii ki Fed, bir şey satın almalıydı ki, karşılığında parasını versin. 

Fed'in piyasadan satın aldığı varlık ise Hazine bonoları ve ipotekli tahvillerdi. 

Her ay piyasa 120 milyar dolar akıtan musluk kapatıldı

Yeni bir döneme girildi. Nedir bu yeni dönem? Düşük faizle bol likidite dönemi kapandı. Bunun yerine artık parasal sıklaşma başlatıldı. 

Diğer merkez bankaları tabii bunu takip etmeye çalışıyorlar. Bir yandan da ABD'de enflasyon, 40 yılın en yüksek seviyesinde. 

Piyasaya aşırı likidite verildiği için ABD 10 yıllık tahvillerinde faiz, yüzde 2'nin üzerine çıkmış durumda. 2,5-3 civarına gelmesi bekleniyor. 

ABD'nin bunu finanse edecek bütçesi yok. Dolayısıyla önümüzdeki dönem Amerikan ekonomisi için sıkıntılı olacak. Dünyanın en büyük ekonomisinin sıkıntıya girmesi, gelişmekte olan ekonomileri de zor bir döneme sokacaktır. 

TCMB son toplantısında 500 baz puan faiz artırımına gitseydi bile yeterli olmayacaktı. Çünkü enflasyonla faiz makası çok açılmış durumda. 

Bu yeni dönemin yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşı da hiç hesapta yokken başladı…

Pandemiyi enerji anlamında nispeten rahat atlattık. Evet biz enerjide dışa bağımlı bir ülkeyiz ancak talebin zayıflamasından kaynaklı, petrol başta olmak üzere enerji fiyatlarında geri çekilme vardı. 

Bu sene enerji fiyatları çok yükseldi. Şu andaki enflasyon verisi, henüz savaşın etkisini ve enerji fiyatlarındaki bu artışı içermiyor. 

Bunların yansımasıyla önümüzdeki süreçte daha da yüksek bir enflasyon göreceğiz.

Tüm bunların yanı sıra kur korumalı TL mevduatlarının vadesi geliyor. Dolayısıyla eğer kur daha da yukarı giderse, orada da Hazine'ye yük binme ihtimali var. Bu, şu an hiç istemediğimiz bir şey.

Yatırımcı şöyle düşünmekte:

Enflasyon var. Alım gücü düşüyor. Enflasyon karşısında bu para eriyor. Dolayısıyla kişi, cebindeki paranın zaman değerini korumasını istiyor. Bu da tabii alternatif yatırım araçlarına yöneltiyor. Burada altın devreye giriyor. Koinler, döviz kurları… 

Faiz artışı ne demek? Gelişmekte olan ülkeler için artık daha yüksekten borçlanacağız demek. 

İyi haftalar…
 

 

Bu yazı toplam 134 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.


 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama



SAKARYASPOR PUAN DURUMU