Günün Tarihi:25 Haziran 2022

Fulbright Anlaşması nedir?15 Mart 2022 , Salı


Seyfi Yücel

Otelin lobisinde memleket meseleleri konuşuyoruz… Bendeniz eğitimci, elektrik mühendisi, makine mühendisi, turizm sektöründen dört kişiyiz. Dört Türk bir araya gelirse alanı ne olursa olsun bildiği üç şey; Futbol, siyaset, eğitim… Sohbetimiz bu konu başlıklarıyla devam ederken konu eğitime geldi. Makine mühendisi olan, Hocam Türkiye’de eğitim çok kötü. Tamamen dışa bağımlı, ABD güdümlü dedi. Ben de, Değerli dostum bu çok ideali bir söz, Türkiye Cumhuriyeti egemen bir devlet, böyle bir şey söz konusu olamaz, kabul edemem, ülkeme yakıştıramam dedim. Hayır, Hocam doğru ısrar ediyorum dedi. Elbet Türkiye Cumhuriyeti büyük, önemli bir ülke, Anayasamızda Türkiye Cumhuriyeti uluslararası hukukun üyesidir; Bu sebeple ülkeler arasında etkileşim, paylaşım, işbirliği olabilir ama söylediğiniz çok ideali kabul etmem mümkün değil ama fikirlerinizi kanıtlarınızı da dinlemek isterim dedim.

***

Hocam ABD ile Türkiye arasında 1946’da imzalan Fulbright Anlaması var. Bu anlaşmanın 5. Maddesine göre Türk eğitim sistemi tamamen ABD’ye bağlanmış dedi. Bunu size kim söyledi, kaynağınız nedir? Dediğimde muhafazakâr kesimden bildiğimiz, tanıdığımız bir yazarın köşe yazısını açarak gösterdi. Kusura bakmayın ama bu kaynaktan yola çıkarak “Türk eğitim sistemini ABD yönetiyor” savında bulunmanın çok doğru olmayacağını, mühendis kimliğinizle daha analitik, güvenilir kaynak göstermesi gerektiğini ifade etmeye çalıştım. Ama eğitim düzeyi ne olursa olsun başta sosyal medya olmak üzere bu tür komplo teorilerine dayalı inançları, tutumları değiştirmek oldukça zor.

***

Doğrusunu isterseniz okumaya-yazmaya çalışan bir eğitimciyim ama Fulbright Anlaşmasını duymadım, içeriğini bilmiyordum. Birkaç gün üzerinde çalıştım, güvenilir kaynaklardan araştırmaya çalıştım. İlk sorguladığınızda fulbright.org.tr internet sitesi ile karşılaşıyorsunuz. İçeriğini incelediğinizde oldukça kapsamlı, kurumsal, profesyonel bir yapı gözüküyor. Diğer kaynaklardan da soruşturduğumda ABD’nin en prestijli bursu olduğu, eğitim, kültür değişim programı olduğu; öğrenciler, öğretim üyeleri, sançtılar, bilim insanlarının bu programa dâhil olduğunu görüyoruz. Nobel ödüllü, gururumuz Aziz Sancar’ında bu program kapsamında ABD’de akademik çalışmalarını yaptığını öğrendim. Bilim ve sanat dünyasında altı bin beş yüz tanıdık, bildik, değerli şahsiyetlerin programa dâhilinde çalışmalar yaptığı ifade ediliyor.

***

Tbmm arşivinden konunun hukuki dayanağını bulmaya çalıştım. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ABD senatörlerinden James William Fulbright tarafından geliştirilip, senato tarafından kabul edilerek hayata geçirilen, öğrenci değişim ve bur programı olduğu görülüyor.

***

17 Şubat 1946’da Türkiye Cumhuriyeti ile ABD arasında Kahire’de imzalanmış. 27 Aralık 1949’da Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilip, 13 Mart 1950 tarihinde Tbmm tarafından onaylanmış. Amacı, kapsamı, işleyişi, yönetim organlarını belirleyen 14 maddeden oluşuyor. Altı kişilik yönetim heyetinin üçü Türkiye Cumhuriyeti devleti, üçü de ABD tarafından belirlendiğini ve başkanının da fahri olarak genellikle ABD büyükelçisi olduğunu görüyoruz.

***

Fulbright anlaşmasını çok olumlu bulan görülerin yanında başta Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu olmak üzere: “Gayri milli eğitim anlaşması”, “Meğer milli sandığımız anlaşma Amerikan’mış”, Türk eğitim sistemini Amerika’ya teslim eden anlaşma”, “Türk eğitim sistemine sokulan hançer” türünden görüşler de var.

***

Sonuç olarak internet camiasının, sosyal medyanın kendine göre bir tartışma alanı var. Kamuoyu oluşturma konusunda da son derece etkili olduğunu biliyoruz. Etkileşim yanında oluşturulmak istenen kamuoyunu iyi ya da kötü yönlendirmek amacıyla aralara yemler konulduğunu, oltalar atıldığının da farkında olmalıyız. Cazip gelen başlıkların altında başka maksatların olabileceğini aklımızdan çıkarmamamız gerekiyor. Doğru bilgiye ulaşmak için iyi bir medya-okuryazarı olmakta yarar var. En önemlisi de güvenilir kaynaklardan iyi araştırıp, aklımızı kiraya vermeden kanaat oluşturmanın yararlı olacağı görüşündeyim.

 

 

 

Bu yazı toplam 227 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.


 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama



SAKARYASPOR PUAN DURUMU