Günün Tarihi:28 Ekim 2020

SPORDA ETİK ( FAİR PLAY)16 Ağustos 2020 , Pazar


Alpay Alev

Sevgili Okurlarım,

Etik bir bilgi alanıdır. Felsefenin ana alanlarından biri olan etik, diğer alanlarda, örneğin varlık felsefesi, bilgi felsefesi gibi alanlarda ortaya konan bilgilerin yaşamla bağının kurulmasını, bu bilgilerin bizim için anlamlı hale gelmesini sağlar. Bu anlamda felsefenin özel önem taşıyan bir dalıdır. Çünkü bu bilgi alanı doğrudan yaşam sorunlarına ilişkindir ve insanlar arası ilişkilerde değer sorunlarını inceler (İyi, 2011: 5-7). Tek başına olmamakla birlikte, insanca yaşayabilmenin onsuz olunamaz koşuludur (Kuçuradi, 2009, 47)

Sporda Etik, kavramının geçmişine bakacak olursak; 19. Yüzyıl İngiltere’sinde; Gençlerin ahlaki gelişimleri için okul sporları önemli yer tutmaktaydı.  Okul programları haftada en az üç yarım gün spor faaliyetlerini teşvik ediyordu. Sınıflar ya da okullar arası yarışmalarda,  kendilerinden kişisel olarak üstün başarı beklenmeyen, baskısız bir ortamda, tüm güçlerini takımlarında belirli bir amaç için sarf etmeyi, rakibe saygıyı, yenilgiyi soğukkanlılıkla karşılamayı öğreniyorlardı.

Erken Cumhuriyet dönemi sporcuları ise; fiziksel özellikler yanında, ahlaki mükemmelliğin, iyi huyluluğun, dürüstlüğün ve centilmenliğin bir bileşimi olarak karşımıza çıkmaktaydı. Beden eğitimi ve spor, ahlaki normların ve toplumsal değer yargılarının gençlere aşılanmasında en önemli araçlardan biriydi. Oysa, günümüzün spor dünyasında ahlaki değerlerin yerini parasal değerler almıştır. Birçok spor olayında “ne olursa olsun kazan” felsefesi, davranışların etik açıdan kontrolünü ortadan kaldırmaktadır. Bu nedenle özellikle, Sporun tarafları olan;  Antrenörler, Sporcular,  Taraftarlar,  Hakemler,  Spor yöneticileri,  Spor yazarları ve  Sporla ilgili tüm kişilerin davranışları etik ilkelere uygun olmalıdır.

Fair Play (dürüst oyun), kurallara göre oynamak, hakça mücadele etmektir. Bu kavram bu gün özellikle performans ve yarışma sporlarında sık sık görülen ahlaki sapma ve yozlaşmalara karşı insani bir başkaldırı olarak ortaya çıkmıştır. Fair play bütün diller için ortak bir kavram olarak kabul edilmiştir. 1974 yılında uluslararası Fair Play Komisyonu bir deklarasyonu tüm ülkelere ve spor örgütlerine gönderdi. Bu deklarasyonda Fair Play;  Kendine,  Rakibine,  Takım arkadaşlarına, Hakemlere,  Seyirci ve kamuoyuna saygıya dayanan bir hayat görüşü olarak açıklanmaktadır. Bu görüş, “her ne pahasına olursa olsun kazanmayı, başarılı olmayı” reddetmektedir.

Fair Play, bir olay içinde kişinin kendini, geleceğini, ailesini ve çıkarlarını düşünmeden rakiplerine ve çevresine özverili olabilmesidir. Eskilerin ‘’nefs-i emmare’’ dedikleri içindeki şeytanı yenmesidir. Fair Play, yalnızca sporculara has olması gereken bir davranış değildir. Spor yöneticileri, antrenör ve teknik elemanlar, hakemler ve en önemlisi seyirci ve taraftarlar sözde değil, özde fair play’ e uygun davranmalıdırlar.

Sporda etik çerçevesinde uluslararası kuruluşlarca belirlenmiş bazı prensipler söz konusudur. Bunlar; Saygı,  Temel haklar ve adalet,  Haksız avantajı reddetmek,  Hukuk ve kurallara uymak,  Başarma özgürlüğü,  Zararı önleme,  Objektiflik,  Güvenirlik ve dürüstlük,  Şeffaflık,  İşe kendini verme, önemsemedir.

Sonuç olarak;

Spor ahlâkı geliştirmek, sporda adaleti, eşitliği, hakça mücadeleyi sağlamak birçok kişi ve sosyal çevrenin birlikte hareket etmesi ile sağlanabilir. Bu konuda sorumluluk sahibi olması gerekenlerin başında sporcular, antrenörler, yöneticiler, federasyonlar, hakemler, taraftarlar, medya, öğretmenler ve aileler gelmektedir.  

Sporcular, dürüst davranır, şikeye alet olmaz, bahis oyunlarından ve kötü alışkanlıklardan uzak durur, rakiplerine saygılı olur, yenilgiyi doğal bir sonuç olarak kabul eder, seyirciyi tahrik edecek, şiddete yol açacak davranışlardan kaçınır, doping ve uyuşturucu maddelerinden uzak durur ise topluma örnek spor ahlâkına sahip gerçek bir sportmen olur ve bu, günümüzde çokça ihtiyaç duyulan bir durumdur.

Yöneticilerin, kendi taraftarını şiddet ve benzeri olaylardan uzak tutması gerekmektedir. Taraftarı kışkırtacak, onları şiddet olaylarına yöneltecek konuşmalar ve sözler söylememelidirler. Aksine onlara centilmenliği, sportmenliği ve fair play anlayışını ön plana çıkaran konuşmalar yapmalıdırlar.

 

Sevgiyle kalın…

 

 

Bu yazı toplam 1257 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

 

 

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama

 


 

 

 

 

SAKARYASPOR PUAN DURUMU