Günün Tarihi:7 Mayıs 2021

VAR’LIĞIN YETEMİYOR !12 Mart 2021 , Cuma


Alpay Alev

Sevgili Okurlarım,

Güzel bir Cuma sabahından merhabalar,

 

Futbol hakemliği hususunda karar verme sürecinin %85’ini görsel bilgi oluşturmaktadır ve hakem çok sınırlı bir zaman diliminde verdiği kararı duyurmak durumundadır. Yani kısaca bir hakem, bir pozisyon oluştuğu andan itibaren, durumu algılar, analiz etmeye başlar, kategorize eder, karşılaştırır ve daha sonra da o duruma en uygun tepkiyi ya da kararı verir (Cel, 1994).

 

Maçlarda hakem hatalarının olması, bu kadar etkin ve hızlı bir oyun içerisinde çok doğal bir sonuçtur ve bu hataların asgariye indirilmesi ilk olarak hakemin sorumluluğunda olan bir görevdir. Bu hataların önlenmesi veya minimuma çekilmesi adına ilgili kuruluşlarında çalışmalar yapması gerekmektedir.

 

2018 yılı Dünya Kupası’nda kullanılan Video Yardımcı Hakem Sistemi (VAR) ise oyundaki çatışma ve itirazlar hususunda en etkili sistem olarak ülkemizde de yerini almıştır. Video Assistant Referee  (VAR) Tartışmalı pozisyonlarda, maçın skorunun etkilenebileceği fikrinin olduğu durumlarda, pozisyonun tekrar izlenerek kararın değiştirilebilmesi konusunda olanak tanıyan yeni bir sistemdir. Mevcut sistemde ilk kez 2018 Dünya Kupası’nda kullanılan VAR,  bir değerlendirme süreci göstermesinin ardından Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından 2018-2019 Spor Toto Süper Lig Sezonu’nda ülkemizde kullanılmaya başlanmıştır.

 

VAR sistemi, maçı idare eden hakem tarafından bir pozisyonda kararsız kalındığında saha içerisinde kenarda kurulu olan VAR ekranından pozisyonu yeniden izleyerek karar verme sürecinin sağlıklı olmasına imkan tanımaktadır. Ayrıca Riva Tesislerinde kurulmuş özel bir VAR odasında değişik bir çok açılardan maçı izleyen ayrı bir hakem grubu da, tartışmalı bir durum ile alakalı maçı idare eden hakeme uyarıda bulunabiliyor. VAR sistemi her pozisyonda devreye girmeyen bir mekanizma olup, devreye girdiği pozisyonlar şu şekildedir:

Penaltı kararları, Gol durumunda topun çizgiyi geçip geçmediği, Direk Kırmızı kart durumları ve yanlış oyuncuya gösterilen kırmızı kart durumu… Tabi burada Var odasındaki hakemler pozisyon için orta hakeme uyarıda bulunsa dahi orta hakem kararının arkasında durup pozisyonu izlemeye gelmeyebiliyor zaten pozisyonla ilgili de nihai karar Var hakemleri değil, sahadaki orta hakemindir.

Teknolojik gelişmelerle bugün Tenis ve Voleybol gibi önemli  branşlarda ‘’Şahin gözü’’ ,  Basketbol gibi popüler olan bir branşta ‘’IRLS’’sistemi zaten kullanılmaktaydı.  VAR sistemi de futbola getirilen bir inovasyon olarak karşımıza çıktı.  PEKİ  Var’ın varlığı ne kadar yetiyor ? Teknolojiyi gerçekten iyi kullanabiliyor muyuz? İnsan faktörü bu süreçte anlık kararlarda hata yapabiliyor mu ? Pozisyonlara göre standart sağlanabiliyor mu?

Milyon dolarların döndüğü bir futbol ekonomisinde bu sistem ile  müsabakalardaki hata oranlarının azaltılarak daha adaletli sonuçların alınmasına yönelik sürdürülen çalışmalardaki eğitimler ne kadar yeterli ?

Bu sistem ile ilgili olarak, Tottenham Menajeri Pochettino, söz konusu uygulamanın futbolun ruhuna zarar verdiğini ifade ederek “Futbol duygularla oynanıyor. Eğer duyguları öldürürsek futbolu seven hiç kimse bu maçta yaşananlardan dolayı mutlu olmaz. Futbol aynı zamanda hatalarla oynanıyor. Biz hata yapıyoruz, oyuncular hata yapıyor, hakemler hata yapıyor. Video Hakem uygulamasının futbola yardımcı olacağını düşünmüyorum"

Günümüzde önemli bir kitleyi oluşturan sosyal medya kullanıcıları arasındaki bazı futbolseverler, VAR sisteminin futbolun ruhuna ters olduğunu savunurken, bazıları da bu sistemin sonuçları adil olarak belirleyeceği fikrini savunmaktadır. Ülkemizde de bir çok spor yorumcusu ya da spor adamı sistemin faydası konusunda farklı zıt görüşlere sahiptirler.

Ben bu süreçte Maalesef ki Spor medyasının da bu sistemi izleyicilere iyi aktaramadığı kanaatindeyim. Çünkü müsabakalardan sonra yapılan yorumların birçoğu taraftarlık ruhu içerisinde ya da yorumcu eski hakemse kendi yanlı tutumu söz konusu olmaktadır.

Ben teknolojik gelişmelerin sporun içerisinde yer alması kanaatindeyim. Her ne kadar insan unsurunun ön planda olduğu ve karar vericinin yine sistem değil, insan olduğu durumlarda teknolojik sistemler kolaylaştırıcı ve yardımcı etken oluşturacaktır. Ancak, birkaç koşulla;

Var sistemi eğer bir yardımcıysa tüm hakemlerin bu süreçte mental olarak hazır bulunmaları ve sistemin tüm detayları ile beraber şeffaf uygulanması adına gayret göstermeleri gerekmektedir. Bu sistemde ki en büyük sıkıntı bir maçta yaşanılan tartışmalı bir pozisyonda VAR hakemi tarafından sahaya uyarı verilirken ,aynı pozisyonda farklı bir maçta Var devreye girmemektedir.  Ya da aynı maçta her iki takım için tartışmalı pozisyonlarda birinde Var devreye girerken diğerinde bir uyarı söz konusu olmayabiliyor. İşte burada standartı sağlayıcı yine beşeri unsur olduğundan belki de çok önemli bir sistem yeterli bir şekilde kullanılamıyor ve amacına ulaşamıyor ? Sistemde zaten çok fazla kriter yok  maçın yönetiminde kararlarda ikilik oluşmaması ve hakem ekibinin maçı başarıyla tamamlaması için iyi bir iletişim ,takım ruhu ve partnerlere güven çok önem arz ediyor. Oyun kontrolü herşeydir. Kontrol edemediğiniz bir durumu ölçemez, ölçemediğinizi de değerlendiremezsiniz. Ne sahadaki hakem VAR sisteminin varlığı ile performansını düşürmemeli, Ne de Var odasındaki hakemler performansları ile sahayı olumsuz etkilememeli.

Özetle ; Var sistemi teknolojinin bir armağanıdır. Doğru kullanılırsa faydalı, yanlış kullanılırsa zararlı olacaktır. Burada yine insan unsuru önemlidir .Çünkü standartı makine değil, insan sağlayacaktır. Bunun içinde fiziksel ve mental hazırlık üst seviyede olmalı. Var sistemi ile ilgili çok ciddi eğitimler yapılmalı, sistemin faydasına yönelik çalışmalarda bu alanda uzman kişilerden de destek alınmalıdır. Aksi durumda VAR’ın VAR’lığı yetmeyecek ve sistem hakkındaki olumlu olumsuz eleştiriler yıllarca devam edecektir.

Sporla ve Sevgiyle Kalın….

 

Bu yazı toplam 2922 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

 

 

 

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama

 


 

 

 

 

SAKARYASPOR PUAN DURUMU