Günün Tarihi:28 Eylül 2020

Yok olan güzellikler8 Ağustos 2020 , Cumartesi


Cevdet Güngör

Bu hafta sonu Adapazarı’nın yok olan  güzelliklerinden  bazıların bahsetmek  istedim. Bu değerlere daha önce de değinmiştim. Bir kez daha hep birlikte hatırlayalım.

 

   Önce bir zamanlar sadece Adapazarı’nın değil, Türkiye’nin en gözde açık hava gazinosu olan Çark Gazinosu gitti. O Çark Gazinosu Sevin Tanürekten, Müzeyyen Senar, Muzaffer Akgün gibi  zamanın en ünlü  Türk Sanat ve Türk Halk Müziği solistlerini ağırlamıştı.

 

   Hem de her keseye uygun işletmeciliği ile Çark Deresi’nin karşı tarafından alakart restaurant kısmı vardı. Her akşam aileler Çark Gazinosu’nu tıklım tıklım doldururdu.

   Çark Deresi’nin Atatürk Stadı bölümünde olan kısmı ise, duhuliye bölümüydü. Burada da aileler masalarda otururlar, sahnedeki sanatçıları izlerlerdi. Duhuliye bölümünde restauranttan yemek yeme mecburiyeti yoktu. İstersen yanında yemeğini de getirirdin. Çark Gazinosu’ndan sadece meşrubat içerek sanatçıları dinleyebilirdin.

   O dönemde Çark Deresi, Çark Gazinosu’na geldiğinde 2’ye ayrılırdı. Çark Deresi’nin bir ayağı Çark Gazinosu’nu ortasından geçer (şu anda büyük havuzun olduğu yer)  gazinoya ve Çark Caddesi’ne adını veren Tarihi Çarka ulaşır. Çark Deresi’nin suyu, Tarihi Çark ile hemen yanındaki su deposuna pompalanır ve bu depodan Adapazarı’nın içme suyu sağlanırdı.

             Çark Gazinosu’nun yerinde şimdi Millet Bahçesi var. Ne yazık ki Millet Bahçesi içinde sembolikte olsa Çark Mesire Yerini hatırlata  bir  figür  bile  yok.

                                                           Donatım Fabrikası 

  Adapazarı’nın  geçmişteki bir diğer simgesi ise Donatım Fabrikası’ydı. Aynı zamanda Sakarya ekonomisinin temel taşlarından biri olan Donatım Fabrikası ne yazık ki, inanılmaz kötü bir yönetim ile zarar ettirildi. Bir ara yılda 6 bin traktör üretme başarısını yakalayan fabrika, ne yazık ki ürettiği bu traktörleri yine inanılmaz bir pazarlama zafiyeti ile satamadı. Türkiye’de yeni yeni traktör fabrikaları kurulurken, Donatım Fabrikası sanki özellikle zarar ettirildi. Türkiye’nin dört bir yanında üretilen traktörleri pazarlamak için kurulan bölge müdürlükleri neredeyse traktör satmamak için ellerinden geleni yaptılar.

   Sonunda  Adapazarı’nın simgelerinden olan  Donatım Fabrikası da yok olup gitti.

                                                              Sokak çeşmeleri 

 

   Çark Caddesi’nin benim çocukluğumdaki bir diğer simgesi ise sokak çeşmeleriydi. Evet yanlış okumadınız. O yıllarda Çark Caddesi’ndeki çoğu evde su yoktu. Evlere sular Çark Caddesi’nde çeşitli yerlerdeki çeşmelerden taşınarak alınırdı.

 

   Çark Caddesi’ndeki sokak çeşmelerinden biri de  bizim evin (Cevat Bey’in evinin çapraz karşısında) önündeydi. Çeşmenin yanında bir de salkım söğüt vardı. Yaz günlerinde salkım söğüdün gölgesinde otururduk.

 

   Çark Caddesi’ndeki zengin aileler evlerine su çektirirdi. Ayrıca da sular kesilince susuz kalmamak için evlerinin bahçesine hazneli çeşmeler yaptırırlardı. O yıllarda sular sık sık kesilir. Sular kesildiğinde biz de komşuların bahçelerindeki hazneli çeşmelerden su alırdık.

 

   1980’li yıllardan sonra, 1967 depremi sonrası Adapazarı merkezindeki mahalleler için getirilen 2 kat yasağı delindi.   1980 ihtilalinin asker kökenli Adapazarı Belediye Başkanı döneminde  hem de adam akıllı delindi. Gerekli şartlar uygulanarak masalı ile 2 kat yasağı kalktı. Adapazarı’nda 5-6, hatta 7 katlı binalar yapıldı. Bunların büyük bölümü son depremde yıkıldı gitti.

 

                                                                    Şeker Fabrikası 

 

   Bizim çocukluğumuzda Çark Caddesi’nin en önemli simgelerinden biri ise İstasyon’dan, Şeker Fabrikası’na giden demiryolu hattı ve pancar taşıyan yük trenleriydi.

 

   Pamukova  yöresinden  Adapazarı İstasyonuna gelen pancarlar, yine Çark Caddesi’ni ikiye bölen demiryolu hattı ile Şeker Fabrikası’na giderdi. Demiryolu hattı, yıkılan ofisin yanından  ve Atatürk Stadı’nın (Şimdi Millet Bahçesi)hemen kenarından Şeker Fabrikası’na ulaşırdı.

 

   Şeker Fabrikası’na pancar taşıyan trenlerin düdük çalmasını  çocukluğumuzda merakla beklerdik. Tren makinistleri de nerede bir çocuk grubu görseler isteklerini kırmaz, uzun uzun düdük çalardı.

 

            Şeker Fabrikası’nda kampanyanın başladığını tren düdüklerinden anlardık.

 

            O günler  bir başka güzeldi.

 

 

Yüz binlik Ahmet

ağabeyin ardından

 

                Çark Caddesi’nin en eski eşrafından biri olan Ahmet   Özil ağabeyin vefatını öğrendiğimde büyük üzüntü duydum.  Babası Hasan amca ile birlikte Adapazarı’nın en eski kuruyemiş ve şekerleme dükkanı işletirlerdi. İlk dükkanları şu anki Şemsiyeli Bahçe’nin yerinde olan Hanaltı’nın Uzunçarşı’ya bakan köşesinde küçük ama ürün zenginliği olan bir yerdeydi. Evleri ise Çark Caddesi’nde şu anki Migros’un karşısındaydı. Evlerimiz karşı karşıyaydı.  Hanaltı yıkıldıktan sonra dükkanlarını Çark Caddesi’ndeki evlerinin  zemin katına taşımışlardı.

                Dükkanlarının adının  neden Yüzbinlik olduğuna gelince. Zamanında Milli Piyango’nun büyük ikramiyesi olduğu dönemde kendilerine piyangonun büyük ikramiyesi isabet etmiş ve ondan sonra dükkanlarının adını “Yüzbinlik” koymuşlardı.

                Daha sonra bir müddet İzmir’e  yerleşmişlerdi.  Zaman zaman İzmir’den Adapazarı’na geldiğinde mutlak kendisi ile eski günlerden sohbet ederdik. Bir ara ayaklarından rahatsız olduğunu söylemişti.

                Bu rahatsızlığı nedeniyle aramızdan ayrıldı.

Kendisi son derece iyi niyetli ve sevecen bir ağabeyimizdi.

Allah rahmet eylesin mekanı cennet olsun.

 

 

 

 

 

 

Bu yazı toplam 192 defa okundu.
UYARI: Sitemizde yayınlanan yazarlara ait yazılar, yazarların görüşüdür ve yazarları sorumludur. SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yorumda yasal sorumluluk yorum yapan kişiye aittir ve SAKARYA YENİGÜN GAZETESİ sorumlu değildir. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında yorum gönderen muhataplarına dava açılabilmektedir. Yorum şikayet konusu olduğunda ,yazılı talep halinde adli makamlara bu yorumların IP adresleri verilmektedir.

 

 

 

Arşivde Tarihe Göre Arama Yap

Arşivde Ara

Site İçi Arama

 


 

 

 

 

SAKARYASPOR PUAN DURUMU